◊ امیر محمد جعفری

مصاحبه با نخستین شهردار زن در افغانستان

امسال شهرداری قصد دارد تا کانون های فرهنگی ‏‎ ,‎اجتماعی و یک پارک کوچک برای خانواده ها ایجاد کند. ‏

مصاحبه ای داریم  با نخستین زنی که عنوان شهردار را در تاریخ افغانستان از آن خود کرده است , آن طوری که از لابه لای صحبت هایشان پیدا ‏هست , با وجود مشکلاتی که بر سر راه دارد می خواهد ثابت کنند که زن ها هم می تواند دوشا دوش مردان در سازندگی و آبادانی وطن کار ‏کنند. ‏
س - خانم جعفری هر چند بیشتر شهروندان دایکندی با نام شما آشنا هستند اما برای خواننده گان نمای دایکندی بیشتر ‏بگوئید؟
بنام خدا , نام من عذرا جعفری است . از ولایت غور می باشم . تحصیلاتم یک مقدارش در ایران بوده و یک مقدارش در افغانستان ؛ فارغ ‏التحصیل رشته مامایی هستم . تجربیات کاریم بیشتر در عرصه خدمات اجتماعی می باشد وحدود یازده سال کارهای خدماتی، اجتماعی داشتم.‏
س –  از اینکه عنوان اولین شهردار زن درتاریخ افغانستان را بدست آورده اید ,  چه احساسی دارید؟ ‏
ج- از این موضوع خوشحال هستم ، ولی من دوست داشتم  شهردار شهری باشم که امکانات و عوایدش بیشتر بود و می توانستم ثابت کنم که ‏زنها هم میتوانند کارکند , متاسفانه دایکندی یکی از ولایت هایی است که از لحاظ شهر وشهر سازی در حد پایین قرار دارد و امکاناتش درحد ‏زیرصفر می باشد و همانطور همه می دانند شهرداری ها  مصارف و مخارج شان را خودشان تامین میکند. به همین خاطر , هر چه قدر عواید ‏بالاتر باشد ، می توانیم پلانهایی که درنظر داریم خوبتر و بهتر انجام دهیم . وقتی عواید کم باشد، بر خلاف انتظار مردم ما پروژه های انکشافی ‏کمتری خواهیم داشت. ‏

س- قبل از اینکه به عنوان شهردار دایکندی بیایید چه تصوری در ذهن تان داشتید و وقتی که آمدید چقدر این تصورات ‏به واقعیت نزدیک بود؟
ج -  قبل از اینکه به دایکندی بیایم یکسری اطلاعاتی از دایکندی داشتم ازطریق کتابها، از خود مردم و سايت هايي كه در باره  ولايت دايكندي ‏نوشته بود؛ تا حدي آشنا بودم و زماني كه به دايكندي آمدم چندان تعجبت نكردم ، بخاطر اينكه معلومات قبلي داشتم . اما در طول چهار ماهی ‏که به دایکندی آمده ام فکر نمی کردم مشکلات به این اندازه باشد . متاسفانه مشكلاتي كه من در حال حاضر مي بينم روز به روز زيادتر شده ‏ميرود. واقعاً حل كردن اين مشكلات نياز به وقت طولاني تري دارد.‏
س-  در سال  88  چه پلانهايي بر روی دست دارید؟
ج- درسال 88 پلان يكساله اي را كه ما ترتيب داديم ؛ يكسري كارهاي اداري است كه مربوط خود شهرداری  است از جمله بالا بردن ظرفيت ‏كارمندان شاروالي، ترتيب تشكيل شاروالي كه حداقل برای مردم مفید و موثر باشد  ، اين از جمله كارهايي است كه در قسمت  داخلي و اداري  ‏شهرداری می توان نام برد.‏
از دیگر پلان های ما نظم بخشیدن به بازار فعلی است . باید جواز توزیع گردد ؛ اجازه كار به شهروندانی که مراجعه می کنند باید منظم صورت ‏بگیرد و در قسمت جمع آوری کثافات بازار نیز پلان هایی روی دست داریم , اما بزرگترين و مهمترين كاري را كه ما درنظر داريم تا انجام ‏بدهيم كار ماستر پلان شهر جدید نیلی است.  در آینده مشخص خواهد شد که كار ماسترپلان چطور پیش خواهد رفت. متاسفانه یکی از ‏مشکلات کند بودن کار ها است که اين كند بودن كارها نه تقصير شهرداری است و نه تقصير ولايت ؛ براي شروع يك كاري مجبور هستيم كه ‏از مركز جوازش را بگيريم . یعنی که باید مشوره مرکز باشد در این قسمت,  زماني كه مكتوبي از دايكندي به مركز ميرود و جوابش به ما بر مي ‏گردد؛ حداقل سه الي چهار ماه طول مي كشد. اين روند , كار ما را بسيار كند مي كند.‏

س- شما گفتيد كه يكي از پلانهاي كاري تان اجازه كار مي باشد منظورتان براي چه كساني است ؟  ‏
ج - كساني  كه مثلاً دكان جديدي در بازار ايجاد ميكند . آن چيزي كه مربوط به شهر و خدمات شهري مي باشد و مريوط شاروالي مي باشد. ‏بهر حال هركسي كه دكاني باز مي كند يا كسب و كاري  را انجام مي دهد بايد  از شاروالي اجازه بگيرد.‏

س- مشكلات و چالشها در قسمت تطبيق ماستر پلان چیست؟
ج – يكي ماستر پلان شهر جديد نيلي  توسط شركت عمران ديزان شده و وزارت انكشاف شهري براي  افتتاح آن تشريف آوردن ؛  اما براي ‏اينكه كار را شروع كنيم نياز به نقشه هاي ويزه شده انكشاف شهري داريم  و از آنها در خواست كرديم كه بخاطر اينكه كار تطبيق ماستر پلان را  ‏شروع كنيم هیاتی به دایکندی بیاید ,  اما  طول مي كشد هنوز معلوم نيست .  همچنين مشکل دیگر  استملاك زمين هاست ،  كه شروع  شده ‏است. بعد از اینکه مشكلات حل شود ما شروع مي كنيم كه چگونه كار ماستر پلان و فاز اول را تطبيق مي كنيم.‏

برای دیدن نقشه ماستر پلان شهر نیلی به اندازه بزرگ تر اینجا کلیک کنید

س – شما دقيقاً گفته مي توانيد كه كار تطبيق ما سترپلان  چه موقع آغاز مي شود؟ ‏
ج- نه دقيق گفته نمي توانم بخاطر اينكه همين چند فاكتوري را كه گفتم بايد تمام شود. يعني اول : كار استملاك  زمينها كه يك كار قانوني ‏است . دوم : آمدن هيئتي از انكشاف شهري . سوم: ما ببينيم شركت عمران تا چه حد كار خود را پيش برده و چقدر ديگرش مانده كه تكميل ‏شود اگر اين سه مورد هر چه زود تر تكميل شود ما كار خود را زود شروع مي كنيم.‏

س- شما گفتيد كه يكي از كارهاي ما استملاك زمين است ؛ مگر قبلاً كار استملاك زمينها تكميل نشده بود؟ ‏
ج – البته چهار سال پيش قرار بود شهرکی ساخته شود ,  اما به دلیل عدم آگاهي يا کمی سهل انگاري ، منتهی يكسري كارها و مراحل قانوني را ‏كه شهرداری بايد طي مي كرد ، تا اين زمين ها را به صورت قانوني استملاك كند اين مراحل طي نشده بود  و  شهرداری در حال حاضر مدت ‏دو ماه می شود که طي مراحل قانوني استملاك زمين ها را شروع كرده است  و اميدوار هستيم در طي يك ماه يا يك ونيم ماه  اختتام یابد.‏

س- در بخش استملاك زمين كدام مشكلاتي از طرف مردم و یا دیگر ارگان پیش آمده ؟ ‏
ج - در قسمت استملاک زمین ما مستقیما با مردم سر کار نداریم اگر مردم در محدودات زمین های شهرک ادعایی دارند می توانند با ارایه اسناد قانونی به ریاست عدلیه مشکل ‏خود را حل می کنند . در این زمینه از طریق رادیو اعلاناتی داشته ایم.  اگر کسی ملکیت زمین را ثابت کرد  مسلماً مطابق قانون استملاك بر خورد مي شود . ‏اگر اثبات نتوانست شهرداری در قبال آن مسئوليتي ندارد و اين فيصله رياست زراعت و مالداري و رياست عدليه مي باشد.‏
س – تطبيق ماستر پلان شهرك امسال تا چه حد قطعي است ؟ ‏
تصمیم ما این است که باید شر وع کنیم , حداقل باید فاز اول شهرک افتتاح شود ما باز هم می گویم که مشکلات اداری و بروکراسی چنان ‏زیاد است که وقتی زمان مشخصی را  به کاری  اختصاص می دهیم , باز هم ممکن است وقت کم بیاوریم , به هر صورت دو ماه است که ‏استملاک زمین را شروع کرده ایم , هر چه زودتر کار استملاک خاتمه یابد به همان نسبت هم کارهای شهرداری بیشتر پیش خواهد رفت . ‏

س- شما گفتيد كه قرار است يك هياتی از وزارت انكشاف شهري  بيايد در صورتي كه  آمريت انكشاف شهري فعال است ‏مگر با شما همكاري ندارد؟ ‏
ج – هياتی كه  مي آيد متشكل از چندين اينجينر مي باشد كه هر اينجينر در يك راستا نظر مي دهد و اين ماستر پلان تا زماني كه اين هيئت  نظر ‏كلي و قطعي خود را ندهد ما نمي توانيم كاري بكنيم . آمريت انكشاف شهري هميشه با ما همراه  و همكار بوده است ,  اما آمدن هيئت الزامي ‏است. ‏

س- درزمان شهردار  قبلي يك تعداد دكانها و نمرات رهايشي  توزيع شده ؛ بعضي از مردم دكانهاي خود را ساختن و ‏تعدادي نيمه كاره رها كردن چون بعدها زمزمه شد اين دكانها مطابق ماسترپلان نبوده در این باره چه گفتنی دارید ؟ ‏
ج -  البته كساني كه نمراتي را گرفتن حتماً يك سند قانوني را اخذ كرده و هر كسي كه اين سند قانوني را داشته باشد ما در خدمت شان هستيم ‏، حتي اگر ده سال ديگر شود. هيچ كس نمي تواند سندهاي قانوني را انكار  كند. اما ممكن است ، كساني باشند که سند قانوني  هم نداشته باشند  ‏و يك ادعاي  محض باشد در این باره هیچ ارگانی به چنین ادعایی جواب گو نخواهد بود.  اما در مقابل اسناد قانوني مردم ، شهرداری کوشش ‏دارد جواب گو باشد. ‏

س- خیلی ها بعد از خریداری جای دکان ها , شروع کردن به ساختن دکان و مصارف زیادی کردند , اگر جای این دکان ‏ها مطالبق ماستر پلان شهری نباشد این مشکل را چگونه حل خواهید کرد. ‏

ج – ما هنوز كار تطبيق ماسترپلان را بصورت اصولي و دقيق شروع نكرديم ، زماني كه كار تطبيق ماسترپلان را شروع كرديم و هيئت انكشاف ‏شهري تشريف آورد و ساحه را از نزديك بررسی کردند  و نظر خود را اعلام كردن ، بعد از آن مشخص خواهد شد که باید چه کرد . ‏
س- در ساختن سرك از ولايت تا بازار كهنه گفته مي شود كه هزينه زيادي مصرف شده  در اين باره شما چه معلوماتي ‏داريد؟ ‏
ج- اين كار قبل از اينكه ما بيايم انجام شده  , اسناد و مدارك آنرا داريم  كه با سه شركت قرار داد شده و هر سه ‏شركت كار خود را انجام داده و مصارف خود را عنوان كرده و به مصرف رسانیده اند ,  فكر نمي كنم كه اطلاعات ‏زيادي  نياز باشد . هر شهرداری طریقه مصرف عواید خویش را با توجه به نیاز های اولیه خدمات شهری برای شهروندان ‏به مصرف می رساند. ممکن است در آن زمان شهرداری احساس کرده است که باید بر روی سرک هزینه کند و آن را ‏بسازد و مسلما این هزینه ها از عواید شهرداری بوده و عواید شهرداری از فروش نمرات است. ‏

س- به نظر شما هزينه اي كه روي اين سرك مصرف شده منطقي است؟‏
ج – هر کاری که انجام می شود , مخصوصا کار های ساختمانی یک تعداد افراد متخصص روی آن نظر می دهند , با ‏توجه به مدارکی که پیش ماست مسلما اینجینرانی که آن زمان کار کرده اند  ,  برآوردهای داشته اند و بر همین اساس ‏مصارف داشته اند. ‏

س - اگر  مبلغ هنگفتی که بر روی سرک مصرف شده را برای تطبیق ماستر پلان استفاده می کردند بهتر نبود ؟ ‏
‏ ج – بهر حال اين نظر شماست و من آن موقع نبودم  و نمي توانم دقيقاً براي شما بگويم كه آيا خوب بود يا نه ؛ شايد آن زمان ايجاب مي كرده ‏كه اين سرك را بسازند.‏

س- در لابه لای صحبت هایتان اشاره کردید که شهرداری  بودجه اي ندارد و از سوی دیگر عواید شهر نیلی کم است , شما ‏كدام منابع ديگري ر ا سراغ داريد كه در اين بخش با شما همكار باشد؟ ‏

ج- كارهايي که شهرداری انجام ميدهد، كارهاي سنگيني است ؛ از وقتی که من به عنوان شهردار دایکندی آمده ام با توجه به مشکلات و عواید ‏کم شهرداری به این نتیجه رسیدم که تنها منبع در امدی که شهرداری می تواند برای خود ایجاد کند صحبت با دونر هاست , اين راهي است كه ‏ما مي توانيم  بودجه بدست آوريم و هر دونري اساس ,  پالیسی  و پروسه خاص خود را دارد. به همین دليل ما براي پروژهاي  انكشافي خود ‏هنوز نتوانستيم بودجه قابل توجهي يا دونري را كه بخواهند روي  پروژه هاي  شهرداری هزينه  كند , بیابیم  اما بعضي از پروژه ها را ، بلي ، ‏بعضي از دونرها پيدا شده كه با ما همكاري كند از آن جمله يكي از كانتراكتورهاي ‏USAID‏ است كه قرار است در چوكات شهرداری تا يك ‏ماه ديگر بيايند و يك ونيم سال با ما همكار باشند و تجهيزات دفتري و اداري خود شهرداری  و يك مقداري از پروژه هاي انكشافي  كه نياز به  ‏بودجه كمتري دارد را بر عهده گرفته اند  كه آنها را مردم كم كم مي بيند.‏
‏ ‏
س – برای جلوگیری از به وجود آمدن مافیای زمین چه اقداماتی را انجام داده اید و یا انجام خواهید داد ؟ ‏
ج-  دراين قسمت  ما طرزالعملي داريم كه از مركز هدایت داده شده است  و در آن نحوه توزيع زمين و چگونگي  تثبيت مستحقين بيان شده  ‏است . برای جلوگیری از این کار  كميسيونی متشكل از مقام ولايت ، قوماندان امنيه، ثارنوالي ، آمريت انكشاف شهري ، شوراي ولايتي  تحت ‏نظر شهرداری داریم که مستحقیق را مشخص خواهند کرد. ‏
‏ س - معيار مستحق بودن در این کمیسیون جهت توزیع زمین چیست؟ ‏
ج – طبق لايحه اي كه ما داريم  كساني هستند كه منزل و نمره زمين به نام خودش و همسرش و الوداش درمربوطاط ‏شاروالي نداشته باشد . ‏
س- كساني كه قبلاً دكان و زمين گرفته بودن چطور مي شود؟ ‏
ج – مستحق بودن آنها را کمیسیون مشخص خواهد کرد , متاسفانه در نیلی مشکلات زیادی است که نمی شود همزمان همه مسایل را جواب ‏داد , اگر هر موضوع به موقع اش بحث شود بهتر خواهد بود. ‏
س- در ديگر شهرهاي جهان شهرداری ها  در تاسيس و ايجاد مراكز فرهنگي نقش اساسي دارند و شما در اين باره چه  ‏پلاني داريد؟ ‏
ج – اين را مي فهمم كه يكي از وظايف اصلي شهرداری ها همین است , به همین دلیل  از جمله پروژه های ما , دو تا سه پروژه در رابطه با ‏جوانان است مثل مطبع ، كانونهاي فرهنگي و كمپلكس فرهنگي ، اجتماعي كه شهرداری مثر است امسال اگر بتواند همين كمپلكس  فرهنگي ، ‏اجتماعي را ايجاد كند. در اين كمپلكس  فرهنگي ، اجتماعي  بخشهاي مختلفي را در نظر گرفتيم از جمله سالن اجتماعات ، كتابخانه ، ‏كورسهاي آموزشي و تجهيزكردن اين سالنها است ما اگر بتوانيم سالن نمايش فيلم ، سالن جمنازيوم سر پوشيده  كه براي استفاده خانمها وآقايان ‏باشد و در كنارش يك پارك كوچك براي خانواده ها ايجاد كنيم.‏

س- اين موضوعاتي كه بيان كرديد چقدر آن در امسال قابل تطبيق خواهد بود ؟‏
‏ ج -  بستگي دارد كه چقدر بودجه تامين كنيم اگر بودجه باشد مطمئناً امسال تطبيق مي شود اگر نباشد ما كاري كرده نمي توانيم.‏
س- در پايان كدام گفتني  برای خواننده گان نمای دایکندی داشته باشيد ؟ ‏
ج- من خيلي خوشحالم  كه شاهد يك ماهنامه اي بنام نماي دايكندي كه  حداقل مي تواند حرفهاي مسئولين و هم مردم را دو طرفه  به گوش ‏يكديگر برساند و مشكلات ما را مطرح كند برای مردم  و مشکلات مردم  را براي ما بگويد و از اين طريق ارتباط داشته باشيم و ما تلاش مي ‏كنيم كه در خدمت مردم خود باشيم و از مردم خود تقاضا داريم با ما همكار باشند.‏